Site icon MY250TV

Imfu za hato na hato, guhondagurwa, gereza… – 2025 yari simusiga ku nterahamwe n’abajenosideri

Umwaka wa 2025 urangiye ni umwe mu yo interahamwe, abajenosideri n’abanyabyaha batorokeye ubutabera bw’u Rwanda hirya no hino ku Isi, batazibagirwa kuko wababereye imfabusa ndetse imigambi mibisha yabo k’u Rwanda iburizwamo basigara bimyiza imoso.


‎Nk’urugero tariki ya 19 Kamena 2025, umuhezanguni Ingabire nibwo yongeye gutabwa muri yombi kubera ibyaha by’iterabwoba no gucura umugambi wo guhirika ubuyobozi bw’u Rwanda.


Taliki ya 15 Nyakanga 2025, ubushinjacyaha bwasabye Urukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro ko umuhezanguni w’umugome Ingabire Victoire Umuhoza yafungwa iminsi 30 y’agateganyo bitewe nuko hari ibimenyetso bifatika byerekana impamvu zikomeye zituma uyu mugore akekwaho ibyaha.


Ayo ni amakuru atarakiriwe neza ndetse agatera impagarara mu interahamwe n’abajenosideri dore ko uyu mugore w’umugome Ingabire bamufata nk’umucunguzi n’intumwa mu migambi mibisha bafitiye u Rwanda n’Abanyarwanda.


Icyo gihe izo mburamukoro zagiye zigaragambiriza mu bihugu zihishemo i Burayi zisaba amahanga gushyira igitutu ku Rwanda ngo rufungure nyirabuja zita “impirimbanyi ya demokarasi” ariko bigafata ubusa kubera ko kugeza magingo aya Ingabire aracyari muri gereza.


Urukiko Rukuru kandi ruherutse kwanga gukuraho ubusembwa Ingabire rushingira ku mpamvu y’uko nyuma yo gufungurwa hari ibyo yategekwaga n’iteka rya Perezida wa Repubulika ryamuhaye imbabazi atubahirije.


Ni umwaka kandi wabaye usharira ku bajenosideri bari baratorokeye ubutabera bw’u Rwanda i Burayi bagiye boherezwa mu Rwanda ngo baryozwe ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 bakoze.


Abo ni abarimo Interahamwe kabombo Ahmed Napoleon Mbonyunkiza woherejwe na Leta zunze ubumwe z’Amerika muri werurwe 2025. Iyi nkoramaraso yari yarakatiwe n’ Urukiko rwa Gacaca rwa Nyakabanda muri 2007 kubera uruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi.


Umujenosideri kabombo Gasana François wari wariyise Franky Dusabe muri Kanama 2025 yoherejwe n’igihugu cya Norvège kubera uruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.


Mu mwaka wa 2007, Urukiko Gacaca rwa Nyange rwaburanishije urubanza rwa Gasana adahari maze rumuhamya uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse rumuhanisha igifungo cy’imyaka 19 muri Gereza.


Mu kwezi k’ukwakira 2025 Umushinjacyaha mu rukiko rw’ubujurire rwa Paris mu Bufaransa yasabye ko umujenosideri kabombo Munyemana Sosthène wari wajuririye igifungo cy’imyaka 24 yatatiwe noneho yafungwa burundu kubera uruhare rudashidikanywaho yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.


Ibyo byashimangiye icyemezo gikomeye u Bufaransa bwafashe ngo bwerekane ko icyo gihugu kitagomba gukomeza kuba ubuturo bw’inkoramaraso z’abajenosideri.


Umuhungu w’umunyagitugu Habyarimana “Juvenal” Kinani, Jean Luc Habyarimana nk’umwe mu bajyanama bakomeye ba FDLR akaba n’inshuti y’akadasohoka y’umuryango wa Tshisekedi afatanyije na Tshisekedi bagiye bakorana kenshi inama na FDLR zigamije kubaka FDLR ndetse by’umwihariko guhungabanya umutekano w’u Rwanda ariko iyo migambi mibisha yabo yashyirwaga hanze itaragira icyo ifata byose bikaba impfabusa.


Urupfu rwa “Gen” Ntawunguka Pacifique wiyitaga Omega wayoboraga ibyihebe byo mu byo mutwe w’iterabwoba wa FDLR, akaba by’umwihariko yari azwiho kuba yaravuze ko azagaruka mu Rwanda “nta mututsi ukirurimo”, rwashegeje cyane interahamwe n’ibigarasha zibura ayo zicira n’ayo zimira
Urupfu rwa Gen Peter Cirimwami wari guverineri w’intara ya Kivu y’Amajyaruguru wari uzwiho gukorana bya hafi na FDLR narwo rwamennye umutwe izo mburamukoro dore ko ariwe wari umuhuza wa wa FDLR na Perezida Tshisekedi.


Izi mfu zaciye umugongo FDLR n’abambari bayo ndetse n’interahamwe ziyishyigikira mu bikorwa by’iterabwoba ndetse no mu mugambi ihora yigamba wo kuzatera u Rwanda igakuraho ubuyobozi Abanyarwanda bitoreye.


Umutwe wa M23 wakomeje gusenya bikomeye FDLR iwuhungabanyiriza umutekano. Uwo mutwe wabohoye Abanyarwanda benshi FDLR yari imaze imyaka irenga 25 yarafashe bugwate kugira ngo ikomeze ibatoteze ndetse ibagire urwitwazo rwayo rwo kutava mu burasirazuba bwa Congo.


Muri make umwaka wa 2025 kimwe n’indi yawubanjirije wabaye uwo guhondagurwa, uba uw’igihombo ku nterahamwe n’abajenosideri bahora bashishikajwe no guhungabanya umutekano w’u Rwanda ndetse n’uwo dutangiye wa 2026 ntacyo bazigera bageraho.


Mukobwajana Linda

Exit mobile version